Veri Merkezine Sunucu Taşıma Rehberi: Adım Adım Planlama ve Kontrol Listesi

Veri merkezine sunucu taşıma nasıl planlanır?

Veri merkezine sunucu taşıma; fiziksel sunucuların, depolama ve ağ ekipmanlarının ofisten ya da başka bir tesisten yeni bir veri merkezine planlı biçimde aktarılması ve orada yeniden devreye alınmasıdır. Başarılı bir taşıma envanter, IP ve DNS planı, doğrulanmış yedek, geri dönüş senaryosu ve sıralı bir açılış testine dayanır.

Bu işin en çok hafife alınan tarafı, nakliyenin işin en kolay kısmı olmasıdır. Sorunların büyük çoğunluğu kamyonda değil, belgelenmemiş bir bağımlılıkta, eski IP'ye sabitlenmiş bir yapılandırmada ya da yanlış takılan bir kabloda ortaya çıkar. Bu yazıda bir server migration projesini hazırlıktan taşıma sonrası kontrollere kadar adım adım ele alıyoruz.

Hedef tesise henüz karar vermediyseniz, önce sunucu barındırma nedir yazımızla seçenekleri netleştirmeniz faydalı olur.

Taşımadan önce hangi hazırlıklar yapılmalı?

Envanter ve bağımlılık haritası

Her taşımanın temeli eksiksiz bir envanterdir. Her cihaz için marka ve model, seri numarası, rack yüksekliği (U), güç kaynağı sayısı, ağ portları, IP adresleri, üzerinde çalışan servisler ve bu servislerin bağlı olduğu diğer sistemler kayda geçirilmelidir.

Bağımlılık haritası en az envanter kadar önemlidir. Bir uygulama sunucusu, başka bir kabindeki veritabanına, bir lisans sunucusuna ya da ofisteki bir dizin servisine bağlı olabilir. Bu ilişkiler önceden çıkarılmazsa taşınan sistem açılır ama çalışmaz.

Güç tüketimi ölçümü

Etiket değerleri gerçek tüketimi yansıtmaz; bir sunucunun güç kaynağı 800 W yazabilir ama sunucu normal yükte bunun çok altında çalışabilir. Mümkünse ölçülebilir PDU'lar veya sunucuların yönetim arayüzleri üzerinden birkaç gün boyunca ortalama ve tepe tüketimi kaydedin. Bu veri, yeni tesiste kaç amperlik besleme gerektiğini ve ekipmanın kabinlere nasıl dağıtılacağını belirler.

Veri merkezleri enerjiyi genellikle amper ya da kWh bazında sunar. Toplam tüketimi kabin başına düşen besleme kapasitesiyle karşılaştırmak, taşıma günü "bu kabin yetmiyor" sürprizini önler.

Rack yerleşim planı ve kablo etiketleme

Yeni kabinde her cihazın hangi U'ya yerleşeceğini önceden çizin. Ağır ekipmanı (depolama, UPS varsa) alta, anahtarları genellikle üste yerleştirmek ve hava akışı yönünü soğuk koridora göre ayarlamak temel kurallardır. Çift güç kaynaklı cihazların A ve B hatlarına nasıl dağıtılacağı da bu planda yer almalıdır.

Taşımadan önce her kabloyu iki ucundan etiketleyin ve hangi portun nereye gittiğini bir tabloda tutun. Sökme sırasında çekilen fotoğraflar da sonradan çok işe yarar. Etiketsiz sökülen bir kabinin yeniden kablolanması, taşıma gecesinin en uzun kısmına dönüşebilir.

Yedekleme ve geri dönüş planı

Taşımadan hemen önce tüm kritik sistemlerin tam yedeği alınmalı ve bu yedeğin gerçekten geri yüklenebildiği test edilmelidir. Yedek, taşınan ekipmanla aynı araçta değil, ayrı bir konumda durmalıdır.

Geri dönüş planı ise "işler ters giderse ne yapacağız" sorusunun yazılı cevabıdır. Hangi saate kadar sorun çözülemezse eski ortama dönüleceği, DNS ve rota değişikliklerinin nasıl geri alınacağı ve bu kararı kimin vereceği önceden belirlenmelidir.

IP adresleri ve DNS nasıl taşınır?

IP planlaması, taşımanın en teknik kısmıdır ve senaryoya göre değişir.

IP'ler eski sağlayıcıya aitse: Yeni veri merkezinden bir IP bloğu alırsınız ve sistemler yeni adreslerle açılır. Sunucu yapılandırmalarında, güvenlik duvarı kurallarında, uygulama ayarlarında ve iş ortaklarınızın izin listelerinde eski adreslerin nerelerde geçtiğini önceden tespit etmek gerekir.

Kendi ASN'iniz ve IP bloğunuz varsa: Adresleri koruyabilirsiniz. Yeni tesiste BGP oturumları önceden kurulur, taşıma anında blok eski noktadan geri çekilip yeni noktadan duyurulur. Bloğu bölerek aşamalı duyurmak da mümkündür. Henüz kendi ASN'iniz yoksa ve ileride sağlayıcı değiştirirken adres değiştirmek istemiyorsanız, ASN sponsorluğu ve IP transit seçeneklerini taşıma öncesinde değerlendirmek mantıklıdır.

DNS TTL'lerini düşürün: Taşımadan birkaç gün önce ilgili kayıtların TTL değerini örneğin 300 saniyeye indirin. Böylece taşıma anında yeni IP'ye geçtiğinizde değişiklik dakikalar içinde yayılır. Taşıma tamamlanıp her şey oturduktan sonra TTL'leri eski değerlerine geri çekmeyi unutmayın.

Kesintisiz ya da minimum kesintili geçiş nasıl yapılır?

Her sistem bir gece kapatılıp sabah açılabilecek durumda değildir. Kesinti toleransı düşük ortamlarda şu stratejiler kullanılır:

• Aşamalı taşıma: Sistemler bağımlılık gruplarına ayrılır ve her grup ayrı bir bakım penceresinde taşınır. Önce az kritik sistemler taşınarak süreç denenir, kritik sistemler sonraya bırakılır.
• Replikasyon ile geçiş: Veritabanları ve dosya sistemleri yeni tesisteki donanıma önceden kopyalanır ve senkron tutulur. Geçiş anında yalnızca son değişiklikler aktarılır ve trafik yeni ortama yönlendirilir; kesinti dakikalarla sınırlı kalır.
• Geçici paralel çalışma: Bir süre iki ortam birlikte çalışır; yük dengeleyici ya da DNS ile trafik kademeli olarak yeni tesise kaydırılır.
• Sanallaştırılmış iş yükleri: Sanal makineler canlı taşıma ya da replikasyon araçlarıyla fiziksel ekipmandan bağımsız biçimde aktarılabilir.

Bu yöntemler iki tesis arasında yeterli bant genişliği ve geçici olarak ek donanım gerektirebilir. Bu maliyet, kesinti maliyetiyle karşılaştırılarak karar verilmelidir.

Taşıma günü adım adım nasıl ilerler?

Taşıma gecesi, önceden yazılmış ve herkesin elinde olan bir çalışma planıyla yürütülmelidir. Tipik sıra şöyledir:

1. Kullanıcılara ve iş ortaklarına bakım penceresini önceden duyurun, izleme sistemlerinde alarmları susturun.
2. Son yedeği alın ve doğrulayın; replikasyon kullanıyorsanız son senkronu tamamlayın.
3. Sistemleri bağımlılık sırasına göre kapatın: önce uygulama sunucuları, sonra veritabanları ve depolama, en son ağ ekipmanı.
4. Kabloları etiketlere göre sökün, cihazları antistatik ve darbe emici malzemeyle paketleyin. Diskleri ayrı taşıyacaksanız numaralandırın.
5. Nakliyeyi kapalı ve sigortalı bir araçla yapın; ekipmanı gözetimsiz bırakmayın.
6. Yeni kabinde yerleşim planına göre montajı ve kablolamayı yapın, güç kaynaklarını A ve B hatlarına dağıtın.
7. Sistemleri kapatma sırasının tersiyle açın: önce ağ ve depolama, sonra veritabanları, en son uygulama sunucuları.
8. IP ve BGP değişikliklerini uygulayın, DNS kayıtlarını güncelleyin.
9. Önceden hazırlanmış test listesini çalıştırın ve sonuçları kayda geçirin.

Remote hands'in rolü

Remote hands (uzaktan el), veri merkezi personelinin sizin adınıza fiziksel işlem yapmasıdır. Taşıma sırasında montaj, kablolama, port kontrolü ve cihaz açma gibi işleri üstlenebilir; böylece ekibinizin tamamının sahada olması gerekmez. Taşıma sonrasında da disk değişimi, kablo kontrolü ya da donanım yeniden başlatma gibi işlerde aynı hizmetten yararlanırsınız. Remote hands'ten verim almanın şartı, net bir yerleşim planı ve etiketlenmiş bir kablolama şeması teslim etmektir.

Taşıma sonrası hangi kontroller yapılmalı?

Sistemlerin açılması işin bittiği anlamına gelmez. İlk günler, sorunların büyük kısmının ortaya çıktığı dönemdir:

• İzleme: Bütün sunucuların, servislerin ve ağ portlarının izleme sistemine yeni adresleriyle eklendiğini doğrulayın. Port hataları, CRC sayaçları ve BGP oturumları ilk günlerde yakından izlenmelidir.
• Performans: Uygulama yanıt sürelerini, disk ve ağ performansını taşıma öncesi değerlerle karşılaştırın. Yanlış hız ve çift yönlülük ayarı ya da hatalı bir optik modül sık görülen sorunlardır.
• Güvenlik: Firewall kurallarını, erişim listelerini ve VPN tanımlarını yeni adres yapısına göre gözden geçirin. Taşıma sırasında geçici olarak açılan erişimleri kapatın.
• Yedekleme: Yedekleme işlerinin yeni ortamda sorunsuz çalıştığını ilk gece kontrol edin.
• Belgeler: Envanter, IP planı ve kablolama şemasını son haliyle güncelleyin.

Taşıma sonrası günlük izleme ve bakım yükünü kendi ekibinizde tutmak istemiyorsanız, bu işleri yönetilen hizmetler kapsamında devretmek de bir seçenektir.

Sunucu taşıma kontrol listesi

Aşağıdaki tabloyu kendi projenize göre uyarlayarak kullanabilirsiniz:

NetDC'ye taşınırken süreç nasıl işliyor?

NetDC'nin İstanbul Bağcılar'daki tesisinde taşıma süreci, ekipman listesi ve güç ihtiyacı üzerinden kabin ya da rack alanının belirlenmesiyle başlıyor. 1U ve 2U rack paketlerinden 42U tam kabine ve özel kafes alanına kadar seçenekler var; stoktaki rack alanı için kurulum genellikle aynı iş günü, tam kabin ve özel kafes için 1–3 iş günü içinde hazırlanıyor. Tam kabinlerde 32A besleme, rack paketlerinde 1A ya da 2A seçenekleri bulunuyor ve enerji kWh bazında ölçülüyor.

Taşıma sırasında montaj ve kablolamada remote hands ekibi destek verebiliyor; IP bloğu tahsisi, BGP oturumu ve ASN sponsorluğu gibi ağ adımları da taşıma planına dahil edilebiliyor. Tesisin EN 50600 standardına göre tasarlanıp işletilmesinin ayrıntılarını veri merkezi standartları yazımızda bulabilirsiniz. Taşımadan önce tesisi görmek ya da planınızı birlikte gözden geçirmek isterseniz iletişim sayfasından bir ziyaret ayarlayabilirsiniz.